ЧЕСТОПАТИ МИСЛИМЕ ДЕКА ЗА НЕЗАБОРАВЕН ОДМОР НИ Е ПОТРЕБНА НЕКОЈА ДАЛЕЧНА И НЕПОЗНАТА ДЕСТИНАЦИЈА, НО ВЕРОЈАТНО ГРЕШИМЕ ЗАТОА ШТО НЕ СЕ ОСВРНУВАМЕ НА ТОА ШТО НИ Е НА ДОФАТ. ОВОЈ ПАТ БАЛКАНОТ, СО СИТЕ СВОИ НЕОТКРИЕНИ ПРИВЛЕЧНОСТИ И ДЕСТИНАЦИИ ЗА ЧИЈА УБАВИНА И ВРЕДНОСТ ОЧИГЛЕДНО НАБРЗО ЌЕ СТАНЕМЕ СВЕСНИ, СЕ ПОГРИЖИ ЗА ИЗНЕНАДУВАЊАТА.
МАКЕДОНИЈА
Република Македонија го зазема централниот дел на Балканскиот Полуостров и сосема е природно ова патување да го започнеме со нашата прекрасна земја. Патувајќи низ Македонија ги откриваме убавините на величествениот кањон Матка, паркот Маврово, легендарните Стоби, Битола и Скопје, преубавите езерски убавици, прекрасната Шара… со единствена можност да се ужива во македонската национална храна и да се дегустира добро вино.
Охрид и Охридско Езеро
Овој наш преубав град, познат и како Вечен град, лежи на бреговите на Охридското Езеро. Тој претставува историја на македонската култура, некогашен најважен образовен центар и лулка на писменоста на словенските народи, каде што се наоѓал и најстариот универзитет во Европа (IX век), благодарејќи на работата на св. Климент и св. Наум.
Првпат градот Охрид се споменува во 3 век пр.н.е., а првиот голем опис датира од V век, кога се бранел од племенските напади за време на Големата миграција. Поради големиот број цркви и манастири, градот е познат и како балкански и европски Ерусалим. Охрид е познат и како „град на светлината“ што претставува буквален превод на неговото старо име Лихнид.
Според една легенда, која ја запишале браќата Миладиновци, кога се градела охридската тврдина, царот Јустинијан се качил на ридовите на кои лежел градот и гледајќи ја прекрасната околина извикал „ох рид“, т.е. колку убав рид и оттогаш градот се нарекува Охрид.
Духот на антиката се чувствува и во амфитеатарот во стариот дел на Охрид. Се верува дека е изграден во III век пр.н.е. Зачувани се многу предмети од тој период, како и од средниот век. Денес во овој амфитеатар се одржуваат многу настани, вклучително и Охридско лето. Ако го посетите Охрид во текот на летните месеци и не гледате претстава токму на ова место, ја пропуштате единствената можност да споделите чувство какво што имале гледачите што седеле тука илјадници години пред вас.
Еден од најубавите подароци на природата во Европа се Охридското Езеро и неговата околина. Доволно е само од далечина да го видите како мирува, да ги слушнете брановите и да се загледате во бескрајното синило за да се вљубите во него. Познатиот писател Иво Андриќ во својот патопис „Крај светлото Охридското Езеро“ запишал: „Кога во сончев ден се капете во Охридското Езеро и кога наеднаш ќе изроните од неговите длабочини и кога во еден еден миг ќе ја заплискате водата над себе, околу вас во круг, на мазната светлотемна површина се создаваат сребрени, проѕирни, големи и мали меурчиња. Во секое од нив двапати се огледува сонцето, како две искри со нееднаква големина. Кога ќе се приближете до едно од поголемите меурчиња и ќе го задржите здивот за да не го разбиете, во него, како во криво огледало, можете да го здогледате своето лице, влажно и насмеано. А над вас секогаш останува светлото сонце, како огромна ѕвезда. Сето тоа трае кратко, како секоја убавина, а се повторува безброј пати…“
Езерото е старо меѓу 4 и 10 милиони години, а со тоа е најстаро на нашиот континент. Зафаќа површина од 358,2 km2 и може да збуни со својата големина. Човек би помислил дека пред себе има дел од море истргнат од океанот и фрлен меѓу високите планини што го опкружуваат од сите страни. Охридското Езеро оправдано го нарекуваат македонско слатководно море а од биолошки аспект претставува најзначаен воден екосистем во Европа. Благодарејќи на овие карактеристики, во 1980 година Охридското Езеро и градот Охрид се прогласени за светско културно наследство, под заштита на УНЕСКО. Светската важност на езерото е потврдена во 2010 година кога НАСА и Меѓународниот астрономски сојуз решиле едно од езерата на Сатурновата месечина Титан да го носи името Охридско Езеро Незаборавно искуство е нуркањето во единствената подводна археолошка локација на Балканот, каде што може да се видат голем број атрактивни ендемични форми на живот, како што е кружниот охридски сунѓер. Езерото изобилува со подводни извори по источниот и по јужниот брег и тоа ги прави неговите води неверојатно бистри. На некои места проѕирноста достигнува до 22 метра длабочина. Повеќето површински извори се наоѓаат во близина на манастирот „Св. Наум “, а во близина на градот се најпознатите извори Студеништа, познати како Билјанини извори.
ЦРНА ГОРА
Тоа е дестинација што никого не го остава рамнодушен бидејќи нуди сѐ: море и плажи, знаменитости во старите градови Котор, Пераст и Будва, луксузниот остров Свети Стефан, природните ресурси на Скадарското Езеро и планинските карпи, авантури со рафтинг на реката Тара или скијање на Дурмитор и Бјеласица.
Котор
Со векови Котор, градот со вредни антички споменици на културата, цркви и катедрали, претставува предизвик за секој турист. На секој чекор низ Стариот град Котор, барем со имагинацијата, посетителот може се врати во средниот век, во барокот или во периодот кога пиратите делеле правда на бреговите низ светот. Во него се зачувани траги од илирската и од римската култура, готската, ренесансната и барокната.
Стариот град Котор е еден од медитеранските градови со најдобро зачуванa средновековна урбана целина од XII до XIV век и запишан е во Списокот на светско културно наследство под заштита на УНЕСКО. Ранохристијанската базилика што се наоѓа под црквата Пресвета Богородица, кај главната градска порта на стариот Котор, е најстара археолошки запишана зграда и датира од VI век од н.е. Во XI век Котор го примил патронот на градот свети Трифун, во чија чест била изградена катедралата што денес важи за симбол на Котор. Културното богатство на Котор е непроценливо. Градската ризница ги крие најважните културни знаменитости: Саат-кулата (VIII век), Катедралата Свети Трифун (XII век), Црквата на Свети Лука (XII век), Ректорската палата (XVII век), Црквата на Света Марија (XII век), Црквата на Пресвета Богородица (XV век), Театарот Наполеон (XIX век).
Националниот парк Дурмитор и Кањонот Тара
Националниот парк Дурмитор во Црна Гора е лоциран на планинскиот масив Дурмитор, а тука се и кањоните на реката Тара со 1.500 видови растенија и 130 видови птици. Националниот парк Дурмитор зафаќа 39.000 хектари, а 20.000 хектари се под заштита на УНЕСКО и од 1980 година се запишани во Списокот на светско наследство. На Дурмитор се наоѓа и највисокиот град на Балканот, Жабљак, на надморска височина од 1.456 метри, опколен со дваесет и три врва повисоки од 2.300 метри.
Кањонот Тара е прогласен за светски еколошки резерват. Тука се и кањоните Драж и Сушице, долината на кањонот Комарница, голем број планински врвови, од кои 48 со над 2.000 метри височина, 18 глацијални езера со име Планински очи. Како стотици други дестинации ширум светот, така и овој парк е избран и заштитен од Обединетата национална организација за образование, наука и култура. Ова место е исклучително вредно за човештвото затоа што е центар на развојот на балканската флора, со алпски и алпско-арктички цветни елементи, на јужните падини на кањонските долини се распространети супмедитерански, па дури и медитерански цветни елементи, а околу езерото се наоѓа сибирска тајга. Планинските ливади и пасишта, карпите и пукнатините во нив, боровите, снегулките, тресет бубачките, екосистемите во слатководните води го прават овој дел од Југоисточна Европа вреден и неспоредлив со кој било друг дел во светот.
СЛОВЕНИЈА
Словенија многупати е нарекувана „скриено богатство“. Иако сте слушнале за неа, можеби не сте помислиле да ја посетите. Секако сте слушнале за познатите места во Словенија, како на пример главниот град Љубљана, или пак, за Бледското езеро, но оваа земја крие уште многу други убавини кои чекаат на вас. Доколку се одлучите да ја посетите, ви предлагаме некои од нив.
Шкоцијански јами
Јамите во пештерите во Словенија спаѓаат во најзначајните природни феномени во светот, најголеми подземни кањони, со исклучителна убавина, со уникатен екосистем и големи историски вредности затоа што биле населени уште од праисторијата. Поради тоа, во 1986 година биле запишани во Списокот на места за светско наследство на УНЕСКО во Европа. Пештерите се издвојуваат од сите други пештери со огромниот кањон на реката Река, со должина од околу 3,5 км, ширина од 10 до 60 метри, со максимална висина од 140 метри. На некои места таа се шири во огромни простории, а со 2,2 милиона м2 просторијата на Мател е најголема во Европа и една од најголемите во светот. Археолошките истражувања откриле дека луѓето ги населувале овие пештери уште од мезолитот, неолитот, бронзеното и железното време, сè до антиката и средниот век, т.е. последните 5.000 години. Јамите немале само локална вредност туку и голема религиозна вредност во праисториските времиња кога било особено важно земскиот живот да се поврзе со подземниот, задгробниот.
Оваа област, исто така, е дом на многу ретки и загрозени видови птици и лилјаци, но и ретки пештерски животни (на пример, човечка риба). Поради необичните геоморфолошки и микро- климатски услови, тука се развил единствен екосистем во кој има комбинација од медитерански, супмедитерански, централноевропски и алпски географски системи.
Идрија
Идрија е град и центар на истоимената општина во Западна Словенија. Со векови градот Идрија своето постоење им го должи на рудниците за жива, некогаш најбогати во светот, кои сега се затворени поради непрофитабилност. Европејците повторно ја откриле живата во Идрија и тука се зачувани делови од најголемиот комплекс за вадење жива во светот, па во 2012 година Идрија била запишана во Списокот на светското наследство на УНЕСКО во Европа под наслов „Наследството на живата“, заедно со шпанскиот рударски град Алмаден.
СРБИЈА
Кога ќе дојде летото, повеќето од нас сакаат да одат на море, сметајќи дека тое е најдобрата дестинација на која треба да се помине годишниот одмор. Сепак, и покрај тоа што нема море, Србија е толку богата со природни убавини и скриени места што ќе ги задоволат и највисоките критериуми.
Градот Стари Рас и манастирот Сопожани
Стари Рас со манастирот Сопожани се издвојува како еден од најважните културно-историски комплекси во Србија. Овој локалитет, составен од тврдини, манастири и цркви, лоцирани во близина на Нови Пазар, бил запишан во Списокот на светско наследство на УНЕСКО во 1979 година, под името Стари Рас со Сопожани. Стари Рас е средновековен комплекс составен од голем број споменици, распространети во Градина, во Пазариште со Подгреже, Трговиште, Градина во Постење, Градината на Реља, црквата во Напрељ и латинската црква во Постење. Името Рас најверојатно потекнува од старото име Арса, запишано од византискиот историчар Прокопиј во VI век. Ова име го определило идното име на српската држава Рашка.
Долга е историјата на локацијата каде што се наоѓаат остатоците од Стари Рас. При археолошките истражувања е утврдено постоење на населби уште од раното бронзено време. На десниот брег на реката Рашка е откриена римска базилика од крајот на четвртиот или од почетокот на петтиот век.
На овој локалитет се наоѓаат и некои од најзначајните архитектонски споменици во Србија, како што се Црквата на светите апостоли Петар и Павле, Џурџеви Ступови и Сопожани. Во областа Рас се пронајдени многубројни остатоци од секојдневниот живот, уникатни сведоштва за богатото минато на српската средновековна држава.
Манастир Студеница
Тоа е еден од најголемите и најбогатите манастири на Српската православна црква, кој го основал Стефан Немања во 1190 година. Се наоѓа на 57 км од Краљево (Кралево). Грандиозните ѕидови на манастирот опкружуваат четири цркви: Црквата Богородица и кралската црква (црквата на светите Јоаким и Ана), изградени од мермер, како и црквата Свети Никола и уште една црква од која се зачувани темелите. Манастирот е познат по својата колекција на фрески од XIII и од XIV век. Во 1986 година УНЕСКО го запишал Студеница во Списокот на светско наследство.
Она што не треба да се одмине се Средновековни споменици на Косово (Манастир Високи Дечани, Манастир Пеќ, Манастир Грачаница, Црква Девици од Љевиш кои навистина пленат со својата убавина.
ХРВАТСКА
Хрватска е земја на илјада острови, со исклучителна природа и богато наследство. Тоа е земја чија убавина се слави уште од античко време. Многумина ја нарекуваат рај на земјата, место за вистинска инспирација.
Сплит
Во најважниот список на историски и природни места од светско значење е запишан и Сплит, една од најпопуларните дестинации не само во Хрватска, туку и на целиот Медитеран. Неговото историско јадро е пример за тоа како ваков споменик може да биде дел од градскиот живот. Центарот на Сплит е жив, не е само празна музејска школка и затоа трае толку долго. Кога се шета низ центарот на Сплит како да се минува низ вековите на градскиот живот, по безброј слоеви историја, архитектура и градски дух. Токму затоа Сплит е привлечен за посетителите од цел свет. Но тоа е и модерен град и затоа е посакувана локација за живот или дестинација за патувања. Мора да се сака и да се почитува за да може да живее барем уште 17 века. Задолжително мора да се запознаат неговите плажи, Марјан, старите и новите населби, културните институции, музеите, баровите, рестораните, клубовите во кој било период од годината.
Ако спаѓате во „ловци“ на места на УНЕСКО, тешко е да најдете подобро од тие на Сплит. Почнете од Сплит и Диоклецијановата палата, која римскиот цар Диоклецијан ја подигнал околу 300 година, каде што престојувал по повлекувањето од престолот. Потоа разгледајте ги Шибеник и локалната катедрала Свети Јаков. Катедралата Свети Јаков во Шибеник била градена повеќе од еден век. Постојат повеќе работи што ја прават уникатна, не само во хрватската архитектура, туку и во европската. Катедралата целосно е изградена од камен и без друг материјал; уникатна е по храбрата структура на камени плочи без врзувачки материјал; единствена е меѓу ренесансните цркви според предната фасада во облик на детелина и според хармонијата на архитектурата и редот од 71 реалистичен скулпторски портрет околу апсидите.
На враќање застанете на средновековниот скапоцен камен Трогир. Поминете еден ден на островот Хвар каде што може да ја најдете најубавата миризлива лаванда. На дневните патувања може да посетите уште две страници на УНЕСКО, Дубровник и националниот парк Плитвички Езера.
Единствена локација до која потешко се доаѓа е Еуфразиевата базилика во Пореч. Еуфразиевата базилика спаѓа во најзачуваните споменици на рановизантиската уметност на Медитеранот. Се наоѓа во Пореч, Хрватска. Била изградена во VI век за време на бискупот Еуфразиј и царот Јустинијан I. Од 1997 година е под заштита на УНЕСКО. Со градбата на оваа базилика е започнато во 553 година врз темелите на друга базилика од порано време. Подоцна во базиликата била изградена и трета црква во готски стил. Иако објектот бил оштетен од земјотреси, пожари и војни, сепак мозаикот од V век е зачуван до денес. Најстариот фрагмент на мозаикот датира од III век.
Дубровник
Дубровник, или како што уште се нарекува „Бисерот на Јадранот“, е сместен на крајниот јужен дел на Хрватска. „Оние што бараат рај на земјата мора да дојдат во Дубровник“, напишал Бернард Шо, маѓепсан од убавините на градот, чии недопрени градски ѕидови денес се под заштита на УНЕСКО. Основан е во VII век од н.е., од XIV до XVI век Дубровник го доживеал својот најголем подем како метропола на трговијата, науката и уметноста, а во шеесеттите и во седумдесеттите години по Втората светска војна, кога почнал да се развива туризмот, станал и најомилена туристичка дестинација на Јадранот. Своето богато културно-историско наследство Дубровник најубаво го раскажува при прошетката по неговата главна улица. Славните ѕидови со величенствената кула ќе ви подарат прекрасен поглед на магичните острови Шипан, Лопуд и Колочеп, расеани како бисери во морското синило. Од Онофиревата чешма до Градските камбани, преку префинетите зданија на палатата Спонза и славниот Кнежевски двор, како и барокните цркви Св. Влах, катедралата Вознесение Маријана, Св. Игнација, во овој град секој чекор е доживување само за себе. Во летниот период Дубровник блеска со посебниот сјај на единствената театарска сцена во светот, каде што од близината на тврдината Ловријенац, издигната 37 метри над морето, зборовите на бесмртниот Хамлетов монолог „Да се биде или не…“ одекнуваат со посебна тежина.
Национален парк Плитвички Езера
Пространи шумски комплекси, исклучителни природни убавини на езера и водопади, богата флора и фауна, планински воздух, контрасти на есенски бои, шумски патеки и дрвени мостови… се дел од уникатната целина што ја препозна УНЕСКО и во 1979 година беа меѓу првите заштитени. Прошетајте низ овој рај на земјата во секое време од годината затоа што сите езера се волшебни на свој начин.
Волшебниот свет на Плитвичките Езера, лоциран меѓу Мала Капела и Пљешивица во Лика, се нарекува и Ѓаволеста градина заради локацијата и историјата. Легендата вели дека езерата се формирале по голема суша, кога луѓето, животните и растенијата копнееле по капка вода. Луѓето постојано се молеле и тогаш во долината се појавила Црната кралица и им се смилувала на луѓето и предизвикала силен ветер и грмотевици и конечно почнало да врне. Дождот врнел долго и нивото на водата се зголемило доволно за да се формираат езерата.
Верувале или не во легендата, на самиот влез во волшебниот свет на Плитвички Езера ќе ја откриете убавината на 16 сино-зелени езера, меѓусебно поврзани со пенливи водопади и каскади и прекрасен животински свет. Езерата постепено се прелеваат и се спуштаат едни во други во серија од 5.460 метри воздушна линија.
Првите сериозни почетоци на туризмот на Плитвички Езера биле забележани во 1861 година, кога била изградена „кралската куќа“ во која можело да се сместат само тројца, а веќе во 1894 година областа ја посетиле илјада туристи и патници. Денес повеќе од еден милион посетители годишно уживаат во нив.
Стариот дел на Трогир и Староградско Поле
Градот Трогир лежи на островот меѓу копното и островот Чиово. Специфичноста на градот е во скулпторската уметност на каменот. Поради оваа убавина и вредност, УНЕСКО го вклучи стариот град Трогир во Списокот на светско наследство. Одењето по улиците на Трогир е како патување во минатото, во времето на Грците, Римјаните и Венецијанците. Речиси секоја куќа има стилски карактеристики, грб или натпис. Зачувани се голем број палати и куќи, повеќето се од XIII век, и десетина цркви. На јужната страна на градот се зачувани голем број средновековни ѕидови со кули. Тука е статуата на св. Ивана, познатата тврдина Камерленго од XV век, Кулата на свети Марко што била поврзана со кулата Камерленго за одбрана од османлиските напади.
Староградско Поле на островот Хвар е заштитен културен пејзаж во кој старата грчка поделба на земјиштето е зачувана до ден-денес како систем на патишта и терасовидни парцели. Станува збор за најдобро зачуван антички грчки катастар на Средоземното Море, поради што е седмо хрватско место во Списокот за светско наследство на УНЕСКО. Всушност тоа е најголема плодна рамнина на сите јадрански острови. Се наоѓа во централниот дел на островот Хвар, меѓу Стари Град и Врбоска. Долго е околу 6 км, со просечна ширина од околу 2 км и зафаќа површина од 1.376 ха. Карактеристични почви на полето се црвената, глинестата и песочната, кои се формирана од алувијални наноси. По северниот раб на полето се наоѓа езерцето Драчевица, единствен површински извор на вода што речиси никогаш не пресушува.