МЛАДЕШКИОТ ИЗГЛЕД НА СЛОВЕНЕЧКАТА МЕТРОПОЛА СЕ ДОЛЖИ МЕЃУ ДРУГОТО И НА 50-ТЕ ИЛЈАДИ СТУДЕНТИ, ВО ГОЛЕМ БРОЈ И МАКЕДОНЦИ. ПУЛСИРА ВО ПОЛЕТЕН РИТАМ, ИСПРЕПЛЕТЕНА СО ИЗОБИЛСТВОТО КУЛТУРНИ НАСТАНИ, УКАЖУВАЈЌИ МУ ВНИМАНИЕ И НА СПОРТОТ. НЕ СЛУЧАЈНО ЈА НАРЕКУВААТ „КАМЕЛЕОНСКА“, ЈА МЕНУВА СВОЈАТА БОЈА СПОРЕД НАСТРОЕНИЕТО…, АМА НЕ ВО ПЕЈОРАТИВНА СМИСЛА
Главниот град на Словенија е приспособен за потребите на луѓето кои постојано или пак времено живеат во него, горе-долу 300.000 на број не само егзистенцијалните, материјалните туку и духовните, културните. Присутноста на космополитскиот дух е насекаде, исто како и зеленилото. Неговиот мирис ќе ве опушти, релаксира до тој степен што денот ќе сакате да го минете на отворено. Без оглед на есента во која сме влезени подлабоко. Златножолтата боја наполно се вклопува во амбиенталниот колорит, заедно со фасадите ја заокружува претставата за Љубљана чиј надворешен изглед сигурно ќе ви заличи на некоја филмска сцена, екстериер. За комплетен впечаток и неповторливо доживување што влијае на искуството личното, се разбира. Словенечката метропола гарантира дека нема да ви биде досадно, никогаш. И покрај тоа што градот се одликува со мир. Спокојството владее потполно. Возбудата не дава грда смисла. Напротив. Соединувањето на различните влијанија (пред сè културните), одржливиот развој, можностите кои ги нуди, па и кулинарството, се дел од шармот на Љубљана. Пред него паѓаат и оние што пребираат многу, со истанчен, префинет вкус чија одлика е рафинираност. Фокусот секогаш се става на случувањата поради кои важи за културен центар, вклучувајќи го и спортот. Љубљанчаните ќе ви кажат и дека градот нивен е рај за сите што сакаат да излегуваат на прошетка, тргнувајќи од себе. Паркови, шеталишта има во изобилство, приспособени за рекреативни дејности, не заобиколувајќи ги знаменитостите, местата и градбите кои ќе ве вратат во блиското, далечното минато периодот на средновековјето. Историјата му покажува пркос на модернизмот. И обратно уметнички, во сите нејзини правци. Дури ни постојаниот епитет „камелеонски“ нема пејоративно значење. Ја менува својата боја (метафорично) во согласност со настроението.
КУЛТУРЕН ЦЕНТАР СО НАД 10-.000 СЛУЧУВАЊА ГОДИШНО
Големата посетеност на словенечката метропола се должи на нејзината местоположба, од големите градови со авион се стигнува за 2 часа. Отприлика е на половина пат меѓу Виена и Венеција, поради што се минува транзит со задржување определено време за да се разгледа. Мнозина се одлучуваат да ја видат и благодарејќи на културните настани кои даваат инспирација, според процената во текот на годината има над 10.000 случувања оттаму и самото именување на Љубљана како средиште на културата. Застапени се буквално сите видови, меѓу нив и музичката. Секако дека не изостанува нисоработката со врвните музичари од Македонија. Пред љубљанската публика на 8 октомври настапија виолинистките Марина Чадо и Тереза Крцоска, заедно со пијанистите Виолета Стефановска Шуковиќ, Иван Трајковски и Маја Кастратовиќ, која долго време живее и работи во Словенија. Утредента во нивните свирачки вештини и композициите на Шостаковиќ, Пјацола, Дебиси…, уживаше и јавноста во Словењ Градец. Театарските претстави, прикажувањето филмови, манифестациите на кои се изложуваат уметнички дела се одржуваат секој ден, вклучително и конгресите, конференциите во чиј број и предничи. Без исклучок на првенствените, пријателските натпревари, спортските борби…
И покрај тоа што во центарот на градот е забрането возење автомобили, превозот е по мера на неговите жители, туристите. Високото ниво на организираноста би требало да послужи како пример за останатите метрополи, па и нашата. Можете да се превезете од едно место на друго со помош на градски автобус, велосипед, такси, а љубљанчаните доста често се возат и со „кавалир“ (еколошко превозно средство, електрично возрасните жени го нарекуваат галантен помошник). Целта е граѓаните да имаат доволно простор за шетање, додека ги преминуваат мостовите на Љубљаница, пазарење…, да испијат по едно кафе во раат, без да вдишуваат чад. Со помош на картичката која се купува во информативните центри, хотелите и онлајн, сигурно ќе се растоварите од грижата за превозот, автобускиот е вклучен во неа. И влезниците за повеќето знаменитости. Еднодневната чини 36 €, дводневната е 44 €, а тридневната – 49 €. Тематската разнообразност на турите ќе ви помогнат да го восприемите градот приближно исто како неговите жители, независно дали ќе се одлучите за романтична обиколка, прошетка до замокот и стариот град, по стапките на Јоже Плечник, винска тура (зошто да не и посета на некоја пиварница традицијата во производството на пивото во Љубљана е од 1592-ра), по патот на змејот Љубо каде што меѓу другото влегува и Змејскиот мост. Неговото значење за градот е иконично, а сувенирниците се преплавени со симпатичниот аждер. Всушност, змејот се врзува со неговото создавање, живеел кај изворот на реката.
Знаменитостите на Љубљана, кои ги проектирал Ј. П., во 2021-ва се ставени под заштита на УНЕСКО. Инспирација му била престолнината на Грција од старо време Атина, со модификација на стилот за кој е својствена класичноста: балустрадите, колонадите, надвратниците… И сето тоа во комбинација на бујно зеленило. Со својата убавина сигурно ќе ве воодушеви пешачкиот мост што се состои од 3 дела. На постоечкиот (дрвен) од 1842-ра му биле додадени уште 2 странични (камени), од 1929 до 1932 година. Исто така и маркетот (централниот), кој се состои од пазар на отворено, покриен и дуќанчиња со храна. Во целината што излегува на Љубљаница влегуваат и неколку ресторани, а достојна за посета е и универзитетската библиотека (национална) и гробиштата и црквите „Св. Михаил“, „Св. Франциск“ и конгресниот плоштад и театарот „Крижанке“, заедно со прошетката по кејот и останатите мостови со потписот на Јоже Плечник. Урбанистичкото решение на градот се смета за сериозно достигнување во 20 век. Оттаму и придавските определби на Љубљана Плечникова, Плечничка.
НА КАФЕ СО ПОСЕБЕН ШМЕК ПОРАДИ УБАВАТА РАСПОЛОЖБА
Вообичано, секоја тура почнува во срцето на стариот град. Зборно место е платото пред Градското собрание на Љубљана. Патоказите се имагинарни, правецот ќе ви го одредат градбите во стилот на барокот, артнуво и Ј. П., по свое. Допадливоста е лична, индивидуална работа. Секако дека ќе ве одведат и во замокот на ридот, стар 900 години. Ќе ве восхити неговата историја, минатото поделено на 6 периоди, клучни за него и градот во неговото подножје, а театарскиот персонал ќе ви раскаже за борбите на бестрашните јунаци, уште од времето на Илирите. 19 век бил премногу мрачен за дворецот, персонифициран во црната темница, занданата. Крајот е среќен, разбирливо. Безмалку 120 години е сопственост на Љубљана, од 1905-та. Тогашниот претседател на градот Иван Хрибар го купил од власта што ја управувала државата. Неговата внатрешност изгледа великолепно, исто како прекрасната панорама, широката глетка на Љубљана и нејзината околина. Сосе историските, културните знаменитости.
Градскиот музеј е сместен во ренесансната палата „Ауерсперг“, за која се вели дека е музејски експонат, сама по себе. 200.000 предмети, меѓу нив и најстарото дрвено тркало во светот и наколните живеалишта на праисторијата, се дел од времепловот на четири ката каде што има и кафуле и сувенирница.
Збирката од 600 уметнички слики во Националната галерија е музејска, обележувајќи ги големите временски отсеци од периодот на средновековјето до 20 век. Словенечките уметници се рамо до рамо со европските, најдобрите. Изложено е и мајсторското дело на Франческо Роба, исполнето со патос „Фонтаната на трите крањски реки“, а постојано се поставени и сликите на Зоран Мушиќ, еден од најквалитетните модернисти во Европа. Сепак, модерната уметност има свој изложбен павилјон галеријата „Чукрарна“. Местото е идеално за визуелни, акустични претстави.
Откако ја обновија, некогашната рафинерија за шеќер од 1928-ма се претвори во собиралиште на уметниците кои одат во чекор со своето време и актуелната мода, со нејзиното отворање во септември 2021-ва.
Љубљана напролет и налето можеби е пожива, бројните фестивали на градот му даваат поинаков лик, го преобразуваат во голема сцена под ведро небо, но сепак не губи од својата шармантност ниту во есен, ниту во зима. Топлите бои ги карактеризира восхитувачка убавина, дополнети со пријатниот мирис на печените костени, грееното вино и секако, ритмичните звуци на уличните песни, свирачите за добро расположение. Културните настани се префрлаат во затворени простори, ама не изостануваат. И „Метелкова“ и центарот за урбана култура „Кино шишка“ и центарот за современи изведувачки уметности „Шпански борци“, вријат од луѓе. Духот на старото време ќе го почувствувате на улицата „Крижевнишка“, без исклучок на градската четврт „Сотеска“ што изобилува меѓу другото и со занаетчиски работилници, угостителски дуќани во кои готвачите ќе ве освојат со кулинарските вештини, специјалитетите. Храната е разнообразна, ќе наидете и на „haute cuisine“ и на ресторани што ги препорачува и водичот на „Мишелин“, а нема да згрешите и ако се одлучите за јадење од некоја тезга. Љубљанчаните се редовни посетители на петочните кујни, без покрив на главата. Особено во лето, до 25 октомври. Цените на 4-те менија се движат меѓу 16 (за деца) и 37 €, а потоа можете да испиете по едно кафе, да изедете по една кремпита, исто така во стариот дел на градот. Конкуренцијата е силна, пред сè лојална. Убавата расположба му дава посебен шмек. И отсуството на генерацискиот јаз. Измешаноста на различните генерации е честа појава.
Посетата во Љубљана можете да ја заокружите со излет, кратко патување во природа. На пример во Јаворники. Шумата е дом на кафеавата мечка. Задолжителна е придружба на водич кој ги познава нејзините навики, однесувања. И реката Соча и Крањска Гора се поставени како опција. Вклучително и Блед и Постојна јама, зошто да не. Пештерата е оддалечена 50-тина километри. Со железница ќе стигнете брзо, а пештерното вовче ќе ви овозможи турнеја, кружно патување низ лавиринтот од тунели, разноразни премини, комори со висулци во различни форми. Пред неа е замокот чија необичност го прави доволно атрактивен за да се посети, задолжително кога и да е.